شهرسازي براي زندگي بهتر

این مطلب را از سایت شارنیوز و با اجازه از جناب اقای اولی زاده و دست اندرکاران آن سایت وزین در این پست می آورم باشد که شاهد توسعه ی شهرمان در آینده ای نزدیک و رسیدن به توسعه ی اقتصادی و اجتماعی در تمام امور باشیم.به امید آن روز

 

روند توسعه ی شهر سقز از سال 1325 تا 1383

انور اولی زاده کارشناس ارشد جغرافیای شهری

 

رشد ناموزون و گسترش فزاینده ی شهرها از جمله مسائل و مشکلات شهرهای امروزی است که به پدیده ی حومه نشینی منجر شده است.

رشد سریع جمعیت شهری ناشی از مهاجرت روستائیان به شهر،توسعه ی بی رویه و اضافه شدن مناطق و محلات جدید به محدوده ی شهرها گسترش شتابان مشاغل خدماتی و بازرگانی و تحول بافت کالبدی تحت تاثیر شهرسازی مدرن و اجرای طرح های جدید شهری است.

این رشد طی چهل سال گذشته دو جهش عمده داشت،اولین جهش بعد از اصلاحات ارضی صورت گرفت که به فروپاشی بخش کشاورزی در اقتصاد کشور و تقویت بخش صنعت و خدمات در شهرها و به دنبال آن سیل مهاجرت روستایی به شهرها منجر گردید. در دومین جهش علاوه بر مهاجرت روستایی مهاجرت از شهرهای کوچک به شهرهای بزرگ نیز افزایش یافت،این مهاجرتها باعث رشد بی قواره ی شهرهای بزرگ شد.

توسعه ی شهر سقز نیز در دو دهه ی اخیر ناشی از دو پدیده ی اصلی:مهاجرت روستائیان و رشد طبیعی جمعیت شهری بوده است.چنانچه جمعیت شهر از 12729 نفر در سال 35 به 115364 نفر در سال 75 افزایش پیدا کرده است.همچنین بررسی جمعیتی شهر نشان می دهد که دهه65-1355 دارای بیشترین نرخ جمعیتی(2/10%) می باشد. به طوری که جمعیت شهر از 30661 نفر در سال 55 به81351 در سال 65 می رسد و فرایند این افزایش جهت گسترش توسعه ی فیزیکی شهر است به طوری که مساحت شهر از 15 هکتار در سال 1325 به 8/1474 هکتار در سال 1383 افزایش می یابد. این توسعه باعث هضم روستاهای"صالح آباد" و "علی آباد" در داخل محدوده و روستای "قوخ" همچنین در آستانه ی هضم قرار گرفتن در داخل محدوده ی شهر بر اثر توسعه شهر می باشد.

در این تحقیق با توجه به عکسهای هوایی موجود و نقشه ی توسعه ی شهر در ادوار مختلف به بررسی روند توسعه شهر و جهات آن طی دوره ی 83-1325 می پردازیم.

ظهور و پیدایش علوم مرتبط با شهرسازی و برنامه ریزی شهری باعث گسترش و رشد افکار و تئوری های مختلفی در باب شهر و توسعه ی شهری گردیده است.

در امر شهر و توسعه آن دو نوع نظریه مطرح می گردد؛یکی نظریه های مهاجرتی و دیگری نظریه های رشد و ساخت شهر.از نظریه های مهاجرتی می توان به نظریه ی مطلوبیت مهاجرت و نظریه ی درآمد مورد انتظار مهاجر در مقصد،نظریه ی تحلیل توسعه یافتگی اشاره کرد.این نظریه ها عموماً رشد و توسعه ی شهر را ناشی از افزایش نیروی انسانی در روستا و عدم جواب گویی روستا،بالابودن درآمد شهر نسبت به روستا در بخش های خدمات و صنعت،کنترل مرگ و میر،افزایش مهاجرت و برتری جاذبه های شهری نسبت به روستا می داند. معروفترین نظریه ها در زمینه ی رشد و توسعه ی شهر نظریه ی دوایر متحد المرکز"ارنست برگس" محقق آمریکایی است،ایشان در سال 1955 با بررسی که بر روی شهر شیکاگو و توسعه فضای آن انجام داد نظریه خود را ارائه کرد از آنجا که هر کسی توجه خاصی به تاثیر شرایط آب و هوایی بر توسعه و تکامل شهر داشت گسترش شهر را به صورت دایره ای فرض می کند که وجه بارز آن اعتقاد به این نکته است که در توسعه ی فیزیکی شهر فرآیند پخشایش کاربری ها اتفاق می افتد و در نتیجه این جریان افراد و گروهها جا به جا می شوند و توسعه ی شهر به صورت شعاعی از مرکز شروع و به یک سری دوایر متحدالمرکز منجر می گردد.

"همر هویت" در سال 1939 نظریه ی توسعه شعاعی شهر را مطرح کرد،به اعتقاد "هویت"،شهر از مرکز اداری و بازرگانی در طول محورهای ارتباطی توسعه می یابد و مناطق سکونت گاهی در جوار بزرگ راه های شهری رودخانه ها و جاده ها گسترش می یابد و شهر در طول این مسیر ارتباطی به صورت قطاعی رشد می کند.

در زمینه رشد و توسعه فیزیکی شهر مطالعات زیادی در قالب کتاب و پایان نامه های مقطع کارشناسی ارشد و دکتری انجام شده است. در ذیل به سه نمونه از آنها اشاره می گردد:

"زنگی آبادی(1375) موقعیت جغرافیایی،مسائل اقتصادی،سیاسی و رشد جمعیت را در توسعه ی رشد فیزیکی شهر کرمان موثر دانسته است.

"عزیزپور"(1375) توسعه ی فیزیکی شهر تبریز را در ارتباط با مشخصات زمین شناسی،توپوگرافی،خاک و اقلیم شناسی منطقه مورد ارزیابی قرار داده و به این نتیجه رسیده که به علت محدودیت آب،زمین و توسعه ی آتی شهر با محدودیت مواجه می باشد.

"حبیبی"(1380) با مطالعه ای که بر روی شهر سنندج انجام داده به این نتیجه رسیده که طرحهای توسعه ی شهری در توسعه ی فیزیکی شهر سنندج به سمت جنوب و جنوب غربی تاثیر زیادی داشته است.

روش تحقیق:

روش بررسی در این تحقیق توصیفی- تحلیلی است. ابتدا از روش مطالعه ی کتاب خانه ای و بررسی اسناد مکتوب و مطالعه ی طرحهای شهر سقز(جامع و تفضیلی)اقدام گردید.سپس با مطالعه ی میدانی و تهیه ی عکسهای هوایی و نقشه ی توسعه ی ادواری شهر در دوره های مختلف و هم پوشانی آنها در محیط "Arc view" روند توسعه ی شهر را طی سالهای 83-1325 بر روی یک نقشه مشخص گردیده است.سپس با بررسی و تجزیه و تحلیل هر دوره به توصیف و تشریح ویژگیهای کالبدی- فضایی آن پرداخته می شود.

روند توسعه ی فیزیکی شهر سقز

با توجه به اطلاعات و نقشه های موجود روند توسه ی شهر را طی 6 دوره ی زمانی به شرح ذیل بررسی می گردد.

دوره 1335-1325

نقطه ی پیدایش شهر سقز بر روی تپه ای در بخش مرکزی آن می باشد. به طوری که بقایای قلعه ای قدیمی متعلق به زمان جنگهای ایران و عثمانی در آن دیده می شود.

مساحت شهر سقز بر اساس اولین عکسهای هوایی 16 هکتار می باشد. این سطح در برگیرنده ی محلات "کاظم خان"(بازار)،"سه رپه چه"(چهارراه) و "ناوقلا"(مسجد دو مناره) است. احداث کارخانه ی توتون چپق سازی در سال 1330 در بخش شمالی محدوده سال 25 زمینه گسترش شهر را به سمت شمال فراهم کرد.پس از احداث کارخانه ی مذکور به وجود آمدن مجتمع های اداری در بخش غربی نیز از عوامل انسانی دخیل در توسعه ی شهر سقز به سمت شمال و غرب بوده است. در نتیجه ی این توسعه مساحت شهر در سال 1335 به 7/33 هکتار افزایش پیدا می کند. با در نظرگرفتن جمعیت 12739 نفری شهر در سال 35 تراکم ناخالص مسکونی معادل 7/377 نفر در هکتار محاسبه می گردد.

دوره ی 1345-1335

گسترش شهری در این دوره ناشی از دو عامل عمده می باشد:یکی شبکه ی ارتباطی و دیگری پادگان های نظامی در جنوب غربی شهر،به طبع وجود شبکه ی ارتباطی سنندج- تبریز که از شمال شرقی محدوده ی سال 1335 عبور می کند،باعث گسترش شهر به این سمت می گردد. همچنین استقرار پادگان های نظامی در جنوب غرب،گسترش شهر را به این سمت هدایت کرده است می توان گفت بر پایه ی نظریه ی "همر هویت" توسعه ی شهر طی دوره ی زمانی 45-35 حالت شعاعی داشته و عموماً در طول شبکه های ارتباطی تحقق پذیرفته است.مساحت محدوده ی شهر در سال 45 معادل 2/106 هکتار و تراکم ناخالص مسکونی با توجه به جمعیت 17834 نفری آن به 168 نفر در هکتار محاسبه می گردد و نشان دهنده ی کاهش 5/44 درصدی آن نسبت به سال 35 می باشد. این مسئله نشان دهنده ی پراکندگی و عدم فشردگی بافت شهر در این دوره می باشد.نرخ رشد جمعیت شهر طی این دوره زمانی 34% می باشد.

دوره ی 1355-1345

در این دوره زمانی در اثر احداث کارخانه ی آرد و لپه سازی در شرق شهر و وجود پل ارتباطی بر روی رودخانه ی چم سقز باعث ایجاد تبادلات بین بخش اصلی شهر در غرب رودخانه با بخش شرقی آن شده و در نتیجه این تبادلات کم کم واحدهای مسکونی در اطراف کارخانه های مذکور ساخته شد که نتیجه ی آن شکل گیری محلات "بهارستان بالا"،"بهارستان پایین"و "شریف آباد" در دو طرف جاده ی سقز-سنندج می باشد. این دو محله همراه با شکل گیری محله ی "سیلو" در شمال عمده ترین بخش توسعه ی شهری این دوره می باشد. مساحت شهر در این دوره 650 هکتار و جمعیت آن طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن 30661 نفر است که نشان دهنده ی تراکم ناخالص مسکونی 1/47 نفر در هکتار می باشد که نسبت به دوره ی قبل دارای کاهش 28% است.این کاهش تراکم ناخالص مسکونی نشان دهنده ی گسترش و توسعه ی بی رویه ی شهر و وجود فضاهای خالی در داخل محدوده به همراه قرار گرفتن زمینهای کشاورزی و باغات و سایر کاربری های غیرمسکونی در داخل محدوده ی شهر است.

دوره ی 1365-1355

توسعه ی شهری طی این دوره با رشد مهاجرت های روستایی به شهر همگام می شود.طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن شهر سقز طی سالهای 65-1355 حدود 27144 نفر مهاجر به این شهر وارد شده که عمده ترین آنها مهاجران روستایی بودند. در این دوره بخش شرقی و جنوب شهر(محلات شریف آباد و بهارستان) همچنان محل جایگزینی مهاجران روستایی بوده و در دو طرف جاده سنندج به توسعه ی خویش ادامه داده اند. در شمال غربی نیز با شکل گیری محلات " سعدی" و "شهدا" توسعه ی شهر به این سمت نیز کشیده شده است.در شمال شرقی شهر نیز در امتداد جاده ی بوکان محلات"سیلو" همچنان به طبع از شبکه ی ارتباطی توسعه پیدا کرده است. یکی از ویژگیهای قابل تمایز این دوره با سالهای قبل به وجود آمدن بدترین شکل حاشیه نشینی می باشد. گسترش شهر در این دوره به دامنه های پرشیب کوهها در غرب شهر می رسد.محلات"تپه مالان" و "سنگبران" از این نوع شکل توسعه ی شهری می باشد.همچنین در این دوره جمعیت شهر از بیشترین نرخ رشد( 2/10%) برخوردار بوده است بطوریکه جمعیت شهر از 30661 نفر در سال35 به 81351 نفر در سال 65 می رسد. مساحت شهر در این دوره 4/1418 هکتار و تراکم ناخالص مسکونی 3/55 نفر در هکتار می باشد.از مشخصه های بارز توسعه ی شهری این دوره رشد و تکامل حاشیه نشینی در محلات "شریف آباد"،"بهارستان"،"جوتیاران"،"تپه مالان" و "سنگبران" در اثر نداشتن طرح جامع و برنامه های مصوب شهری است. البته عدم توانایی کادر فنی شهرداری در مقابله با کنترل ساخت و سازهای بی رویه نیز مزید بر علت بوده است.

دوره ی 1375-1365

این دوره از توسعه ی شهر با تهیه ی طرح جامع شهری توسط مهندسین مشاور پژوهش و عمران مصادف است. توسعه ی شهری در این دوره با توجه به تصویب طرح جامع شهری در سال 1365 ناشی از فعالیتهای برنامه ریزانه ای است که درطرح جامع پیش بینی شده است. در این طرح،توسعه ی آتی شهر در سمت جنوب در قالب"شهرک دانشگاه" و در سمت شمال در قالب"شهرک دخانیات" جهت افق طرح برآورد شده است و مساحتی حدود 7/1011 هکتار را به انضمام محدوده سال 65 و جمعیت 136576 سقز را و تراکم ناخالص مسکونی را 124 نفر در هکتار و سرانه ی کل کاربری های شهری را 9/59 مترمربع پیشنهاد کرده است.

دوره ی 1383-1375

این دوره نیز مصادف با تهیه ی طرح تفضیلی شهر در آبان ماه 1375 توسط مهندسین مشاور پژوهش و عمران می باشد.الگوی روند توسعه ی شهر روندی برنامه ریزانه و غالباً پیوسته می باشد و محدوده ی شهر را برای ده سال آتی به همراه ضوابط و مقررات آن بسته است.توسعه ی شهر در این دوره عموماً متوجه شرق(بهارستان) و جنوب(شریف آباد و شهرک دانشگاه) است.مساحت محدوده ی طرح تفضیلی 1/1453 هکتار و تراکم جمعیت1/94 نفر در هکتار و سرانه ی کل کاربری ها23/106 مترمربع پیش بینی شده است(15).

مطالعات نگارنده و همکاران در مهندسین مشاور نقش پیراوش در تابستان 83 در طرح تجدیدنظر طرح جامع سقز حاکی از توسعه ی شهر به 8/1474 هکتار می باشد که نسبت به محدوده ی طرح تفضیلی، افزایش 21 هکتاری را نشان می دهد که عمده ی این توسعه در "نشمیلان"،"بهارستان" و "شریف آباد" اتفاق افتاده است. مطالعات کاربری اراضی وضع موجود شهر نیز نشان دهنده ی مغایرت توسعه ی شهر با طرح تفضیلی است زیرا در بخشهایی از بهارستان منازل مسکونی بر روی جاده کنارگذری شکل گرفته که در طرح تفضیلی پیشنهاد شده است.

یکی از دلایل اینگونه از توسعه ی نامناسب مسکونی عدم توانایی مالی شهرداری در اجرای طرح تفضیلی و بلندپروازانه بودن این طرح ها می باشد. نکته ی قابل توجه در توسعه ی شهری هشت سال اخیر تمایل تعداد زیادی از شهروندان سقزی به سکونت در شهرک دانشگاه به جهت استقرار مراکز آموزشی نظیر دانشگاه آزاد،پیام نور و مراکز پیش دانشگاهی و بافت فرهنگی خاص این بخش از شهر می باشد.

نتیجه گیری

1-   کانون اولیه ی توسعه ی شهر سقز هسته ی مرکزی آن محله ی "ناوقلا"(مسجد دومناره) می باشد و توسعه های بعدی آن به شکل گیری محلات "کاظم خان"(بازار) و "سه رپه چه" (چهارراه) انجامیده است.

2-   توسعه ی اولیه شهر از هیچ نوع برنامه ریزی تبعیت نکرد و محلات و مناطق به صورت خودرو و پیوسته به شکل کانونهایی چون "شافعی"،"بلوار"،"شهدا" درآمده است.

3-   بخش عظیمی از شهر سقز(بهارستان،شریف آباد،تپه ی مالان،حاجی آباد) در اثر ورود مهاجران روستایی به شهر به وجود آمده که عمدتاً دارای ساختمانهای غیر استاندارد می باشد که طی سالهای 65-1355 تحقق یافته است.

4-   الگوی توسعه ی شهری به طبع از شبکه ی ارتباطی ورود خانه ی چم سقز غالباً شعاعی است.

 

منابع

1-شیعه اسماعیل،مقدمه ای بر برنامه ریزی شهری،دانشگاه علم و صنعت

2-زنگنه چگن یعقوب،عوامل تاثیرگذاری بر توسعه فیزیکی و ساختار اجتماعی فضای شهر سبزوار،رساله دکترای دانشگاه تربیت مدرس،تهران 1381

3-نصیری احمد،توسعه فیزیکی شهر ملایر،پایان نامه کارشناسی ارشد،دانشگاه تهران 1380

4-سرشماری عمومی نفوس و مسکن شهرستان سقز سال 1335

5- حبیبی کیومرث،بررسی روند و الگوی توسعه شهری سنندج با استفاده از پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه تهران1380

6-پاپلی یزدی،محمد حسین روستا جردی،نظریه های مرکز و پیرامون،انتشارات سمت تهران 1382

7-شکویی حسین،دیدگاه های نو در جغرافیای شهری،انتشارات سمت 1380

8-فرید،یدالله،جغرافیا و شهرشناسی،انتشارات دانشگاه تبریز 1379

9-زنگی آبادی علی،توسعه فیزیکی شهر کرمان،پایان نامه کارشناسی ارشد،دانشگاه تربیت مدرس،تهران 1371

10-عزیزپور ملکه،توان سنجی محیط طبیعی و توسعه فیزیکی شهر تبریز،رساله ی دکترای دانشگاه تربیت مدرس تهران 1375

11- نجفی،جغرافیای استان کردستان،1369

12-کاوه،مصطفی،منوگرافی شهر سقز

13- سرشماری عمومی مسکن و شهرسازی سالهای35-45-55-65-75

14- مهندسین مشاور پژوهش و عمران طرح جامع شهر سقز 1365

15-مهندسین مشاور پژوهش و عمران،طرح تفضیلی شهر سقز 1375

16- مهندسین مشاور نقش پیراوش،طرح تجدیدنظر،طرح جامع شهر سقز(مطالعات وضع موجود و اندیابی)تابستان 1383

 

با تشکر از زحمات جناب آقای اولی زاده در تدوین این پژوهش

 

    اهم فعالیتهای عمرانی این دانشگاه آزاد از بدو تأسیس تا سال 85 عبارتند از:

 

1 .  ساختمان چند منظوره فعلی با مساحت زیر بنای 2450 متر مربع

2.   احداث ورودی و آسفالت مسیر ورودی و ابتدای محوطه دانشگاه

3. نصب تجهیزات روشنایی محوطه و غرس نهال در فضاهای سبز پیش بینی شده 

4. نصب سیستم برق گیر برای زمانهای رعد وبرق و شوک الکتریسیته

    

اهم فعالیتهای عمرانی از سال 85(از بدو استقلال و تبدیل وضعیت از مرکز تحت پوشش واحد سنندج به واحد مستقل و مدیریت جدید):

 

1.  تملک اراضی پیرامون دانشگاه که مالکیت آنها در اختیار سازمان مسکن و شهر سازی قرار دارد: با توجه به بررسیهای به عمل آمده حدود 5500 متر از اراضی مسکن و شهرسازی، پیرامون زمین دانشگاه باقی مانده است که با هماهنگی سازمان مرکزی، این زمینها محصور سازی شده و مزاکره با سازمان مسکن و شهر سازی در جهت تغییر کاربری این اراضی به آموزش عالی در جریان است.

2.احداث فضاي سبزبه مساحت4000مترمربع

 

 

 

3. تملک 32 هکتار زمین از اراضی منابع طبیعی: این زمینها در کیلومتر 2 جاده سقز ـ مریوان واقع شده است.

 

4.   تملک 5/7 هکتار از اراضی مسکن و شهرسازی: بیش از 90 درصد کار تملک این اراضی که در مکانی مساعد و در پشت شهرک دانشگاه سقز واقع شده، انجام شده است، تغییر کاربری این زمین به آموزشی در سازمان مسکن و شهر سازی در دست پیگیری است.

5.  گرفتن مجوز ساخت ساختمان آموزشی: مجوز ساخت این ساختمان که به مساحت 5605 که از سوی کمیسیون محترم معاملات سازمان مرکزی طبق نامه شماره 260011/44 مورخه 12/10/85 به این واحد اعلام شده است که کلنگ زنی آن با حضور فرماندار و مسئولین ادارات و امام جمعه سقز انجام شده و احداث آن در حال جریان است.

6.  ایجاد سالن غذاخوری در داخل دانشگاه: با توجه به اینکه این واحد از زمان راه اندازی (1379) فاقد سالن غذا خوری بوده و دانشجویان مجبور بوده اند مسافتی قریب به 3 کیلومتر را جهت صرف نهار در زیر زمین یکی از رستوران های شهر طی نمایند، ایجاد سالن غذا خوری در داخل واحد در اولویت برنامه ها قرار گرفت و با پارتیشن بندی نمودن بخشی از سالن طبقه همکف این مهم انجام شد

7.  احداث قرنطینة سوألات امتحانی و آزمونهای سراسری به مساحت 20 متر مربع

8.  راه اندازی و احداث فضاهایی درداخل دانشگاهجهت استقرار کارکنان امور فرهنگی ـ دبیر خانه و بایگانی مستقل ـ اموال و انبار به طور مستقل

9.  احداث و تجهیز دانشگاه به سردخانه مجهز زیر صفر و بالای صفر با ظرفیت 20 متر مکعب

10.                      اقدام برای نقشه برداری اراضی در دست تملک برای دانشگاه در سه فقره

11.                      پیگیری اخذ سند مالکیت اراضی فعلی و ساختمان دانشگاه که در حال حاضر به صورت سند واگذاری است که 70 % مراحل قانونی آن طی شده است که به دلیل اضافه شدن مساحت زمین فعلی دانشگاه روند اخذ آن طولانی شده است.

12.                      راه اندازی و تجهیز فضای مستقل به مساحت 64 متر مربع برای سایت کامپیوتر دانشگاه

13.                      بهبود وضعیت فیزیکی و تجهیز خوابگاه خواهران

14.                      تجهیز و بهبود فضای اتاق استادان و اتاق ریاست و دفتر ریاست دانشگاه

15.                      احداث راه اندازی بوفه دانشجویی و محل تکثیر دانشجویی

 

16.  محصور سازی،نرده كشي وروشنايي دانشگاه : از بدو تأسیس تا کنون این واحد فاقد حصار بوده است و همین امر سبب شده بود که بخشی از اراضی دانشگاه (حدود هزار متر)به تصاحب اشخاص حقیقی در آید به گونه ای که خط مرزی زمینهای دانشگاه از وسط منازل مسکونی این اشخاص عبور می کند با توجه به حساسیت موضوع و به منظور حفظ و حراست از اموال دانشگاه، دیوار کشی و محصور سازی در رأس اولیتهای مدیریت جدید قرار گرفت و به حمد الله این مهم انجام شد که پیگیری زمینهای تصاحب شده نیز در دست اقدام است:

17.احداث سردرورودي دانشگاه براساس نقشه تيپ سازمان مركزي

 

18.  احداث سوله ورزشی به مساحت2180 متر مربع

 

 

18.  احداث آزمايشگاه وكارگاه مستقل درداخل محوطه:

 

برنامه هاي آينده دانشگاه:

 

1.  احداث خوابگاه خواهران با گنجایش 150 نفر

2.  احداث مسجد دانشگاه به مساحت 900 متر مربع

3.  احداث سلف سرویس و آشپزخانه مستقل در داخل مجتمع دانشگاه

 

 

وضعیت ساختمانهای كنوني دانشگاه به شرح زیر می باشد:

 

 

جدول اطلاعات زمین و ساختمان:

ردیف	وضعیت	مساحت	توضیحات
1	ساختمان آموزشی اداری چند منظوره	3000 متر مربع	ملکی
2	زمین دارای کاربری آموزشی	4 هکتار	ملکی
3	ساختمان خوابگاه	1200 متر مربع	استیجاری
4	ساختمان چند منظوره	450 متر مربع	استیجاری
5	زمین مزرعه آموزشی	32 هکتار	در دست تصویب نهایی برای واگذاری
6	زمین مجتمع دانشگاهی شماره 2	5/7 هکتار	در دست اقدام برای واگذاری به دانشگاه

     

با سلام خدمت همشهریان عزیز از این پس در این وبلاگ جدا از اطلاع رسانی درباره ی موضوعات مهم شهرسازی در مورد شهرستان تاریخی سقز نیز پست خواهیم داشت و از دوستان که مایلند مطالب و مقالات انها در این وبلاگ و با نام خودشان منتشر شود خواهش می کنیم این وبلاگ را در راستای شناساندن شهرمان یاری دهند.

 

۷۵٪ از ساختمانهای شهر سقز ناپایدارند

 

۷۵٪ ساختمانهای سقز ناپايدار و ٪15 بقيه از پوشش پايدار برخوردارند. شاكری رييس سازمان مسكن و شهرسازی استان كردستان گفت: شهرستان سقز با قدمت سه هزار ساله يكی از شهرستانهای قديمی استان است. وی گقت: سياست مسكن و شهرسازی تامين بخشی از نيازهای موجود وآتی ساكنان و تامين زمين و فضای مسكونی از طريق بهره گيری از اراضی باير و متروكه و بهبود شاخص های مسكن ، افزايش متوسط تراكم ساختمانی از ٪73 به٪ 100 و افزايش سرانه زيربنايی مسكونی از٪19 به 22٪ است.

با سلام این ایمیل از طرف یکی از دوستان اومده لطف کنید این همایش را از دست ندهید شاید هم خودم اومدم.

 

دومين همايش منطقه اي بررسي مسايل شهرسازي زنجان (الويت ها و راهكارها) تاريخ برگزاري گردهمايي: 16 و 17 آبان ماه 1386 مقارن با روز جهاني شهرسازي. نام واحد دانشگاهي:زنجان درجه بندي واحد دانشگاهي:بسيار بزرگ محورهاي همايش: · شناخت و تعريف الويت هاي مطالعاتي شهرسازي ايران(بطور عام) و شهر زنجان(بطور خاص) · شناسايي، نقد و ارائه راهكارهاي مناسب در زمينه ي معضلات و مسائل نظام شهري ايران(بطور عام) و شهر زنجان(بطور خاص) از جنبه هاي مختلف همانند -مديريت -طراحي -برنامه ريزي شهري -ترافيك شهري -مرمت بافت تاريخي شهر -آسيب هاي اجتماعي شهر -امنيت شهري · شناخت و معرفي قابليت ها و پتانسيل هاي شهر زنجان و ارائه راهكار براي ساماندهي اين قابليت در راستاي توسعي. · شناخت و معرفي نقاط ضعف و كمبودهاي شهر زنجان و ارائه راهكار در راستاي رفع و تعديل آن پايدار شهر. اهداف همايش · گردهمايي انديشمندان، صاحب نظران، كارشناسان و مسئولان امور شهري براي تبادل ديدگاهها و نقطه نظرات در زمينه مسائل شهري. · ايجاد فضاي مناسب در راستاي آشنايي مسئولين شهري با مسائل و معضلات نظام شهري از ديدگاه صاحب نظران و كارشناسان شهرسازي از يك سو و اشنايي محافل آكادميك با مسائل علمي در زمينه ي مديريت شهري از سوي ديگر. · ايجاد بستري مناسب در جهت ارتباط هر چه بيشتر محافل دانشگاهي با ارگان هاي درگير در اداره امور امور شهري. · شناسايي الويت هاي مسائل شهري زنجان و ارائه راهكارهاي اجرايي با توجه به منابع معدود شهر استفاده از منابع · شناسايي امكانات افزايش درآمدزايي براي شهر در جهت توسعه سريع تر آن. 6-دامنه گرهمايي: منطقه اي 1 مهر ماه: آخرين مهلت ارسال چكيده مقالات. 15 مهر ماه: آخرين مهلت ارسال متن مقالات و فرستادن دعوت نامه براي همايش و تعيين زمان بندي همايش. 16 و 17 آبان ماه 1386:زمان برگزاري همايش. آدرس دبیرخانه همایش: زنجان-خیابان معلم-خیابن شهید منصوری-دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان-  دانشکده فنی و مهندسی -گروه مهندسی شهرسازی Email : shahrjoo@gmail.com  ************************************************************

_در چند دهه اخير فن‌آوري GIS موجب شد تا كاربردهاي داده‌هاي جغرافيايي و مكاني بيش از پيش مورد توجه قرار گيرد. آنچه باعث شده تا كشورهاي صنعتي، به خصوص آمريكا به فكر برپايي GIS ملي باشند ضرورت به‌كارگيري اين تكنولوژي در حيطه تصميم‌گيري‌هاي ملي براساس اطلاعات رقومي و در جهت توسعه پايدار بوده است زيرا قابليت‌هاي اين گونه سيستم‌ها دولت‌ها را ملزم مي‌سازد تا به‌كارگيري داده‌هاي مكاني در قالب سيستم‌هاي اطلاعات جغرافيايي، سياستگذاري‌ و تصميم‌گيري كنند.
مروري بر تجارب يازده كشور مختلف (كشورهاي نسل اول) به عنوان الگوهاي پيشرو در امر برپايي GIS ملي و نتايج حاصل از آن براي كشورهاي در حال توسعه به خصوص ايران كه در به‌كارگيري اين تكنولوژي جوان است بسيار مفيد بوده و مي‌تواند مورد استفاده مديران، كارشناسان و دست‌اندركاران امر تصميم‌سازي و سياستگذاري قرار گيرد.
به طور اجمال كشورهاي نسل اول نظير قطر، استراليا، كانادا، اندونزي، ژاپن، كره، مالزي، هلند، پرتغال، بريتانيا و ايالت متحده آمريكا در دهه نود با وجود اين‌كه نحوه عملكرد و اهداف آنها متفاوت بوده ليكن در چند مورد ذيل يكسان عمل كرده‌اند.
1 _ اطلاعات توليد شده اين كشورها ماهيتا اطلاعات ملي يا در سطوح ملي را شامل مي‌شود.
2 _ تمام اطلاعات آنها براساس اطلاعات جغرافيايي (داده‌هاي مكاني يا عوارض جغرافيايي) يا به طور خلاصه اطلاعات مربوط به سرزمين و نفوس انساني شكل گرفته‌اند.
3 _ اطلاعات آنها براساس زيرساخت‌ها و سيستم‌هاي رقومي روزآمد شكل گرفته‌اند.
بديهي است تجارب فوق به عنوان پيشگامان نسل اول مي‌تواند به عنواند درس‌هايي براي نسل دوم GIS ملي مورد استفاده قرار گيرد.

اهميت اطلاعات مكاني
به دنبال نشست هشت كشور بزرگ صنعتي در سال 2001 ميلادي متشكل از آمريكا، انگليس، روسيه، ژاپن، آلمان، ايتاليا، فرانسه و كانادا كه به گروه هشت موسوم است و انتشار منشور اوكيناوا، اهميت موضوع به‌كارگيري اطلاعات جغرافيايي در جهان امروز بيشتر آشكار شده بالاخص با توجه به اهدافي كه در جهت يكسان‌سازي بستر فن‌آوري اطلاعات در جهان توسط جامعه جهاني دنبال مي‌شود.
در بند 3 منشور اوكيناوا آمده است:‌
هر كس در هر كجا بايد بتواند از مزاياي GIS بهره‌مند شود و هيچ كس نبايد از منافع آن بي‌بهره بماند. جهش بسوي اين جامعه اطلاعات جهاني بستگي به ارزش‌هاي دموكراتيكي دارد كه از توسعه جامعه بشري در مقولاتي همچون جريان آزاد اطلاعات و احترام به ارزش‌هاي گوناگون و حتي رو در رو پاسداري كند. (روزنامه همشهري 10 مرداد 1380)
همين‌طور اين موضوع در آمريكا در قالب راهبرد «دسترسي به داده‌ها و جمع‌آوري اطلاعات» براي دولت مركزي مطرح بوده و اين موضوع در پيام آل‌گور (1998) و فرمان اجرايي كلينتون، رييس جمهور آمريكا، بدين‌گونه بيان شده است:
«موج تازه امكانات فن‌آوري‌ به ما اين اجازه را داده است تا به جمع‌آوري، دسترسي، پردازش و نمايش هر آنچه كه پيرامون ما است و حجم عظيم اطلاعات مربوط به سياره خود و داده‌هاي متنوع محيط زيست و پديده‌هاي فرهنگي و اجتماعي بپردازيم. بسياري از اين اطلاعات زمين مرجع بوده و تمامي آنها به بخش‌هاي ويژه‌اي از سطح زمين مرتبط مي‌شوند.»
«اطلاعات جغرافيايي ضرورتي حياتي براي توسعه پيشرفت‌هاي اقتصادي است. اين توسعه براي بقاي نقش خويش در حمايت و نگهداري منابع طبيعي و حفظ محيط زيست متكي بر اطلاعات جغرافيايي است. فن‌آوري مدرن امروز اين امكان را براي ما فراهم آورده‌اند تا با توسعه مراحل جمع‌آوري، توزيع و كاربردي ساختن اطلاعات جغرافيايي و داده‌هاي زمين مرجع به اهداف خويش دست يابيم. مصلحت ملي ايجاب مي‌كند تا شاخه اجرايي GIS ملي توسعه يافته و در همكاري با ايالات، دولت‌هاي محلي و بخش خصوصي در جهت ايجاد زيرساخت‌ داده‌هاي مكاني ملي اقدام كند و با حمايت از بخش‌هاي خصوصي و دولتي كاربردهاي اجرايي داده‌هاي جغرافيايي نظير حمل و نقل، توسعه اجتماعي، كشاورزي، مقابله با بلايا و حوادث غيرمترقبه، مديريت محيط زيست و ... فن‌آوري اطلاعات را به منصه ظهور برساند. (ستاد اجرايي رياست جمهوري 1994)
انباشتگي اطلاعات در دولت‌هاي مركزي و حجم تصميم‌گيري‌ها در محيط GIS بعد از برپايي GIS ملي به حدي بود كه سيستم‌هاي اطلاعات جغرافيايي را به مثابه يك مخروط شامل:
_ قوانين
_ استانداردها
_ سياست‌گذاري‌ها
_ شرايط ملي و منطقه‌اي و
_ الگوهاي تصميم‌گيري با لايه‌هاي متنوع اطلاعاتي
لقب داده كه هر چه دسترسي و وجود داده‌هاي مكاني در آن بيشتر باشد ارزش و مرغوبيت آن نيز به همان نسبت افزايش پيدا مي‌كند.

دو تجربه بين‌المللي به طور اجمال
يكي از مهم‌ترين تجارب مهم در به‌كارگيري GIS در كشورهاي در حال توسعه الگوهاي به‌كار رفته در كشور ژاپن است كه به لحاظ اينكه وجه تشابه از نظر زلزله‌خيز بودن با ايران را دارد با اهميت است. به اختصار اشاره مي‌شود به اين نكته كه نقطه آغازين فعاليت‌هاي دولت ژاپن در ايجاد زيرساخت‌ داده‌هاي مكاني ملي از زماني بود كه دولت ژاپن به منظور پاسخگويي به مردم و افكار عمومي پس از بروز فاجعه ملي زلزله شهر كوبه در ژانويه 1995، مرور كلي بر نحوه ارايه خدمات و مديريت حوادث غيرمترقبه و امور ضروري را در دستور كار لقب داده كه هر چه دسترسي و وجود داده‌هاي مكاني در آن بيشتر باشد ارزش و مرغوبيت آن نيز به همان نسبت افزايش پيدا مي‌كند.

دو تجربه بين‌المللي به طور اجمال
يكي از مهم‌ترين تجارب مهم در به‌كارگيري GIS در كشورهاي در حال توسعه الگوهاي به‌كار رفته در كشور ژاپن است كه به لحاظ اين كه وجه تشابه از نظر زلزله‌خيز بودن با ايران را دارد با اهميت است. به اختصار اشاره مي‌شود به اين نكته كه نقطه آغازين فعاليت‌هاي دولت ژاپن در ايجاد زيرساخت داده‌هاي مكاني ملي از زماني بود كه دولت ژاپن به منظور پاسخگويي به مردم و افكار عمومي پس از بروز فاجعه ملي زلزله شهر كوبه در ژانويه 1995، مرور كلي بر نحوه ارايه خدمات و مديريت حوادث غيرمترقبه و امور ضروري را در دستور كار خود قرار داده و تمامي داده‌هاي مورد نياز و وابسته در مديريت بحران و حوادث يا بلاياي طبيعي را مطالعه و بازنگري كند.
از ديگر تجاربي كه مي‌تواند مورد توجه ما قرار گيرد تجربه كويت است كه ضرورت ايجاد GIS ملي را به خوبي نمايان مي‌سازد. در اينجا به همين قدر اكتفا مي‌شود كه بر اساس نظر كارشناسان، اگر سيستم اطلاعات جغرافيايي كويت وجود نداشت بعد از حمله عراق به كويت بازسازي آن كشور و تعيين و تثبيت مالكيت‌ها با توجه به فجايع اين جنگ ميسر نبود.

مشكلات فراروي به‌كارگيري GIS در ايران
حال با توجه به توسعه و پيشرفت كاربردها و علوم مربوط به سيستم‌هاي اطلاعات جغرافيايي در سطح ملي در كشورهاي توسعه يافته، ضرورت استفاده از اين تكنولوژي با توجه به وجود انبوهي از اطلاعات زمين مرجع در سطح شهرها و به خصوص كلان شهرها كه بيش از 90 درصد اطلاعات آنها مكاني است، بيش از پيش حس مي‌شود. لذا ناگفته پيداست كه برنامه‌ريزي در اين خصوص ضرورت دارد.
آن چه هدف اين نوشتار است وجود حجم انبوه اطلاعات مكانيزه و غيرمكانيزه در مراكز و سازمان‌هاي خدماتي و يا مديريت شهري در سطح ملي و منطقه‌اي به خصوص شهرها و شهرداري‌هاست كه متاسفانه اين اطلاعات غيرمنسجم در محيط‌هاي متفاوت غيرهمگون با ساختارهاي درهم ريخته و متفاوت غيرهمگون با ساختارهاي درهم‌ريخته و از هم است. علي‌رغم اين كه سازمان نقشه‌برداري كل كشور سال‌هاست به عنوان مسئول GIS ملي تمامي سعي و تلاش خود را به سامان دادن به اين موضوع معطوف داشته، اما مي‌توان گفت توفيق كمي در اين امر حاصل آمده است. اكنون مشكلات فراروي سياستگذاران، مديران و كارشناسان امر به كارگيري فن‌آوري GIS در ايران را مي‌توان به طور خلاصه به شرح زير عنوان كرد:
1. فقدان همت و اهميت علمي در فرهنگ‌سازي و برنامه‌ريزي‌هاي خرد و كلان
2. کوتاهي در تدوين و انتشار استانداردهاي ملي در توليد ـ جمع‌آوري، طبقه‌بندي و پردازش اطلاعات
3. رعايت نکردن استانداردهاي مشخص جمع‌آوري، نگهداري و به‌روزرساني
4. فقدان استاندارد در سطح ملي به منظور تبادل و توزيع اطلاعات
5. نارسا و ناقص بودن استانداردهاي ملي لازمه در تعيين ساختار اطلاعات
6. فقدان وجود Metadata و مراكز توزيع اطلاعات (Clearing house)
7. ناكارآمدي زيرساخت‌هاي ارتباطي و شبكه‌هاي نو در اين عرصه زده شود. لازم است سازمان‌ها و نهادهايي كه در سطح ملي نظير طرح تكفا يا سازمان مديريت و برنامه‌ريزي مسئوليت مرتبط دارند با توجه به نيازهاي روزافزون در اين عرصه برنامه‌ريزي كرده و با تعيين شاخص‌هايي براي ارزيابي فعاليت‌ها و اقدام‌هايي كه بايد صورت گيرد، سازمان‌ها و نهادهاي مربوط را ياري داده تا در جهت تحقق GIS ملي گام اساسي بردارند.
منابع:
www.anzlic.org
www.gisqatar.org
www.fgdc.gov
www.ngdf.org.uk

کتابهای مفید برای طراحی شهری   
لیست زیر کتابهای مفید به زبان فارسی برای طراحی شهری است:
فرایند طراحی شهری(سید حسین بحرینی) تئوری شکل خوب شهر(کوین لینچ) سیمای شهر(کوین لینچ) به سوی شکل پایدار شهر(هیلند براند فری) تحلیل فضای شهری(بحرینی) قواعد و معیار های طراحی شهری( محمود توسلی) ساخت شهر در اقلیم گرم و خشک ایران(توسلی) طراحی فضای شهری1و2(توسلی) هنر هندسه(توسلی) مبانی طراحی شهری(ترفسکی) محیطهای پاسخده(بن بنتلی) فضا،زمان،معماری(گیدئون) کندوکاوی در تعریف طراحی شهری(گلکار) مفهوم سکونت(شولتز) شهرسازی واقعیات و تخیلات(شوای) از شار تا شهر(سید محسن حبیبی) سبک شناسی معماری ایران(پیرنیا) معماری اسلامی(پیرنیا) زیبایی شناسی در معماری(گروتر) آفرینش نظریه معماری(جان لنگ) تاریخ شکل شهر(جیمز موریس) راهنمای طراحی فضای شهری در ایران(پاکزاد) فضای شهری(راب کریر) تئوری جدید در طراحی شهری(کریستوفر الکساندر) روان شناسی محیط و کاربرد آن( مرتضوی) تجدد فرا تجدد و پس از آن در شهرسازی(بحرینی) طراحی شهرها(اموند بیکن) گزیده منظر شهری(کالن) تفسیر محیط به روش هرمنوتیک،سنتی،و ساختارگرایی(موگروئر )معماری فرم فضا نظم(چینگ) آشنایی با طراحی محیط و منظر(سازمان پارکها) طراحی شهری در خیابانهای شهری(سازمان پارکها) شهرسازی شهروندگرا(فرانسیس تیبالدز) آفرینش محلات و مکانها در محیطهای انسان ساخت(چپ من) معماری زمینه گرا(برولین) مکتب اصفهان در شهرسازی(اهری) طراحی فضای شهری(مدنی پور) شهرسازی معاصر(اوستروفسکی) انسان شناسی شهری(فکوهی) شهر همچون چشم انداز(ترنر) جامعه شناسی شهر(ممتاز) معماری ایران(پوپ)فارابی و سیر شهروندی در ایران(فلامکی) آرمانشهر در اندیشه ایرانی (اصیل) مبانی طراحی شهرش در بخش مرکزی تهران(توسلی) طراحی شهری در خیابان کارگر(توسلی) طراحی شهری در بافت قدیم شهر یزد(توسلی) بعد پنهان(تی هال) مرمت شهری(حبیبی) باززنده سازی بناها و شهرهای تاریخی ایران(فلامکی) مقدمه ای بر تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران(سلطانزاده) فضاهای شهری در بافت های تاریخی ایران(سلطانزاده) آغاز شهرنشینی در ایران(کیانی) نخستین شهر(وایت هاوس) به سوی شهرسازی انسانگرا(یار احمدی) شکل گیری معماری در تجارب ایران و غرب(فلامکی) نگرشی بر روند تهیه طرحهای تفصیلی در شهرسازی(نوریان) تاریخ معماری مدرن(بنه ولو)تاریخ شهر(بنه ولو) و....